سندروم تونل کارپال چیست؟ | علل، علائم، روش‌های تشخیص و درمان

سندروم تونل کارپال چیست؟ علل، علائم، روش های تشخیص و درمان

سندرم تونل کارپال به دلیل فشار روی عصب میانی دست ایجاد می‌شود. تونل کارپال نوعی مسیر باریک است که توسط استخوان‌ها و رباط‌های قسمت داخلی کف دست احاطه شده‌است. علائم فشردگی عصب میانی می‌تواند شامل بی‌حسی، گزگز و ضعف در هم دست و هم بازو شود. آناتومی‌ مچ دست، مشکلات بدنی، و شاید حرکات تکراری دست می‌توانند در سندرم تونل کارپال نقش داشته باشند. سندرم تونل کارپال را می‌توان به کمک روش‌های مختلفی اعم از آزمایشات تشخیصی الکتریکی تشخیص داد و به کمک درمان‌های جراحی و غیرجراحی آن را درمان کرد.

سندرم تونل کارپال چیست؟

سندرم تونل کارپال چیست؟

سندرم تونل کارپال (CTS) نوعی اختلال عصبی شایع است که به دلیل فشرده‌شدن عصب میانی دست اتفاق می‌افتد. عصب میانی از ساعد شروع شده و تا کف دست شما ادامه پیدا می‌کند. در این سندرم، ممکن است بی‌حسی، ضعف، درد در دست و مچ احساس کنید و انگشتانتان هم شاید ورم کرده و کارکرد خود را از دست دهند. در برخی موارد، فرد از خواب بیدار شده و احساس می‌کند که باید دست یا مچش را تکان دهد.

در واقع مسیر عصب میانی و تاندون‌هایی که انگشتان را خم می‌کنند تونل کارپال است. این تونل نوعی مسیر باریک و صلب از رباط و استخوان‌های قاعده دست است. عصب میانی مسئول انتقال حس در انگشت شست، انگشت اشاره یا سبابه، انگشت میانی و بخشی از انگشت حلقه است (توجه کنید با انگشت کوچک کاری ندارد). این عصب همین‌طور یک سری از عضلات کوچک قاعده انگشت شست را هم کنترل می‌کند.

گاهاً ضخیم‌شدن پوشش تاندون‌های تحریک شده یا تورم باعث تنگ‌شدن تونل شده و عصب میانی را تحت فشار قرار می‌دهد. سندرم تونل کارپال شایع‎‌ترین و شناخته‌شده‌ترین بیماری درگیری عصب است که در آن یکی از اعصاب محیطی بدن فشرده می‌شود.

شدت سندرم تونل کارپال

شدت سندرم تونل کارپال در بین بیماران متفاوت است و پزشکان معمولاً از سیستم‌های درجه‌بندی مختلفی برای دسته‌بندی شدت آن استفاده می‌کنند.

برخی از سیستم‌های رایج درجه‌بندی سندرم تونل کارپال عبارتند از:

  • درجه 1: علائم سندرم تونل کارپال (CTS) خفیف، که شامل بی‌حسی، گزگز، یا درد گاه‌به‌گاه در دست و انگشتان می‌شود. این علائم خیلی در فعالیت‌های روزمره فرد اختلال ایجاد نمی‌کنند.
  • درجه 2: علائم CTS متوسط، که بی‌حسی، گزگز و درد در آن بیشتر و پایدارتر است. علائم ممکن است کم‌کم فعالیت‌های روزمره فرد را مختل کرده و حتی در خواب او هم اختلال ایجاد کند.
  • درجه 3: علائم CTS شدید، که دیگر بی‌حسی، گزگز و درد پایدار بوده و به شدت کارکرد دست را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. ضعف در دست و کاهش قدرت گرفتن اجسام هم در برخی موارد دیده می‌شود.

گریدها یا درجات پرسشنامه تونل کارپال بوستون

  • درجه 1: کمترین علائم سندرم تونل کارپال (CTS) که به صورت بی‌حسی یا گزگز در دست و انگشتان بروز پیدا می‌کند. این علائم در فعالیت‌های روزمره فرد اخلال ایجاد نمی‌کنند.
  • درجه 2: علائم CTS خفیف، که به صورت بی‌حسی یا گزگز مقطعی خودش را نشان می‌دهد و ممکن است روی فعالیت‌های فرد اثر بگذارد، اما با تکان‌دادن دست یا تغییر موقعیت بهبود می‌یابد.
  • درجه 3: علائم CTS متوسط، که دیگر بی‌حسی یا گزگز به کرات برای فرد اتفاق افتاده و فعالیت‌های او را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. فرد مجبور است برای بهتر شدن دستش را تکان یا موقعیتش را تغییر دهد.
  • درجه 4: علائم CTS شدید، که عملاً بی‌حسی یا گزگز قطع نمی‌شود و به‌شدت فعالیت‌های فرد را مختل کرده و دیگر خیلی خوب به تکان‌دادن دست یا تغییر موقعیت بدن جواب نمی‌دهد.

علائم سندرم تونل کارپال چیست؟

علائم سندرم تونل کارپال چیست؟

عموماً علائم به صورت تدریجی با حس سوزش، بی‌حسی، گزگز، یا درد شروع می‌شوند. شاید علائم را در انگشت شستتان یا انگشتان دیگر به غیر از انگشت کوچک احساس کنید. این حس غریب حتی شاید از طریق ساعد به آرنج دستتان هم برسد.

در اغلب موارد علائم در شب بروز پیدا می‌کنند. دلیلش این است که اکثر افراد با مچ خم‌شده می‌خوابند که باعث فشار روی عصب میانی می‌شود. برای همین ممکن است وقتی از خواب بیدار می‌شوید احساس کنید که باید دستتان را تکان دهید.

با پیشرفت بیماری، احتمالاً علائم را در طول روز هم تجربه خواهید کرد. این موضوع اغلب زمانی اتفاق می‌افتد که کاری را با مچ خم‌شده به بالا یا پایین برای مدت طولانی انجام می‌دهید. مثال‌های این نوع فعالیت عبارتند از رانندگی، خواندن روزنامه یا نگه‌داشتن گوشی تلفن.

اوائل بیماری علائم معمولاً گذرا هستند. اما کم‌کم دفعات آن‌ها بیشتر شده و شدیدتر هم می‌شوند.

علائم دیگری که ممکن است تجربه کنید عبارت‌اند از:

  • حس تورم در انگشتان دست حتی اگر متورم به نظر نیایند.
  • درد و گزگزی که از طریق ساعد به شانه فرد می‌زند.
  • تجربه بروز و رفع‌شدن «حالت شوک» در انگشت شست و باقی انگشت‌ها

کم کم تونل کارپال می‌تواند توانایی در دست گرفتن اجسام و حالت نیشگون‌گرفتن شما را نیز مختل کند. مثال‌های مهم این وضعیت عبارتد از:

  • اشیا نسبت به قبل بیشتر از دستان شما می‌افتند (به دلیل بی‌حسی و ضعف عضلات)
  • کار با اشیای کوچک مثل دکمه‌های پیراهن برای شما سخت می‌شود.
  • مشت‌کردن هم نسبت به قبل برای شما سخت‌تر می‌شود.

در موارد شدیدتر، ممکن است عضله قاعده انگشت شستتان را هم از دست بدهید. شاید هم دیگر نتوانید اجسام داغ را از سرد صرفاً به کمک لمس تمیز دهید.

علل سندرم تونل کارپال چیست؟

  • حرکات پرتکرار و کوچک با دست: استفاده از دست و مچ برای انجام حرکات پرتکرار می‌تواند شانس ابتلا به سندرم تونل کارپال را بالا ببرد. فعالیت‌هایی مثل تایپ‌کردن، استفاده از ماوس کامپیوتر، کارهای خطوط مونتاژ، و حرکات پرتکرار گرفتن اجسام می‌تواند روی عصب میانی و تاندون‌هایی که از مسیر تونل کارپال می‌گذرند فشار وارد کند.
  • حرکات پرتکرار و گرفتن اجسام با دست: فعالیت‌هایی که در آن باید دست را مرتباً حرکت دهید یا اجسام را محکم با دست بگیرید می‌تواند شانس ابتلا به سندرم تونل کارپال را بالا ببرد. این فعالیت‌ها شامل یک سری ورزش‌های خاص (مثل تنیس و گلف)، استفاده از ابزارهای لرزاننده، یا کارهایی می‌شود که نیاز به حرکات پرتکرار دست و مچ دارند.
  • بیماری‌های مفصلی یا استخوانی: بیماری‌هایی مثل آرتروز، آرتروز استخوانی (استئوآرتریت)، یا روماتیسم مفصلی می‌توانند منجر به سندرم تونل کارپال شوند. این بیماری‌ها باعث التهاب، ورم، و تغییراتی در مفاصل و استخوان‌ها می‌شوند که می‌توانند ساختارهای درون تونل کارپال را تضعیف کرده و شاید عصب میانی را فشرده کنند.
  • تغییرات هورمونی یا متابولیک: تغییرات هورمونی خصوصاً مواردی که با یائسگی یا بارداری در ارتباط هستند می‌توانند شانس ابتلا به سندرم تونل کارپال را افزایش دهند. به طور مشابه، تغییرات متابولیکی مثل برهم‌خوردگی تعادل تیروئید می‌توانند به این سندرم منجر شوند. مکانیسم‌های دقیقی که باعث تضعیف تونل کارپال می‌شوند خیلی مشخص نیست اما اعتقاد بر این است که روی تعادل مایعات بدن و کارکرد بافت‌های همبند اثر می‌گذارند.
  • تغییرات سطح قند خون: افراد مبتلا به بیماری دیابت نوع 2 شانس بیشتری برای ابتلا سندرم تونل کارپال دارند. نوسانات قند خون می‌تواند منجر به آسیب به اعصاب مثل اعصاب درون تونل کارپال و التهاب آن بشود. عوامل مربوط به دیابت هم مانند کاهش جریان خون و کارکرد عصب می‌توانند در بروز این سندرم دخیل باشند.
  • بیماری‌ها یا آسیب‌های دیگری که به مچ وارد شده: بیماری‌ها یا آسیب‌های مختلفی که به مچ وارد شده نیز می‌توانند شانس بروز سندرم تونل کارپال را افزایش دهند. این بیماری‌ها و آسیب‌ها شامل کشیدگی مچ دست، رگ‌به‌رگ شدن آن، در رفتن، یا ورم و التهاب در ناحیه مچ دست می‌شوند، که می‌توانند مستقیماً تونل کارپال را تحت تأثیر قرار داده و منجر به فشردگی عصب شوند.
  • سابقه خانوادگی سندرم تونل کارپال: سندرم تونل کارپال می‌تواند یک عامل ژنتیکی هم داشته باشد و داشتن سابقه خانوادگی این بیماری در افزایش شانس ابتلا به آن موثر است. عوامل ژنتیکی می‌توانند روی اندازه و شکل تونل کارپال یا ساختار و کارکرد بافت‌های اطراف اثر بگذارند و به این ترتیب برخی افراد شانس بیشتری برای ابتلا به این سندرم خواهند داشت.
  • عوامل دیگر: عوامل دیگری که ممکن است به بروز سندرم تونل کارپال کمک کنند عبارتند از چاقی، استعمال دخانیات، کهولت سن (چون بافت‌های موجود در مچ ممکن است بیشتر در معرض فشردگی قرار گیرند)، و یک سری مشاغل که فرد باید در آن‌ها حرکات پرتکرار دست و مچ را انجام دهد.

روش‌های تشخیص سندرم تونل کارپال چیست؟

تشخیص سندرم تونل کارپال معمولاً با ترکیبی از ارزیابی شرح حال بیمار، معاینه بالینی، و آزمایشات تشخیصی انجام می‌شود.

در این جا، نگاهی کلی به فرآیند تشخیص سندرم تونل کارپال خواهیم داشت.

گرفتن شرح حال

برای گرفتن شرح حال، پزشک از شما سوالاتی درباره علائم، مدت بیماری، و هر عامل دیگری که شاید علائم را تشدید یا تسکین دهد می‌پرسد. پزشک همین‌طور درباره سابقه پزشکی شما هم سوالاتی می‌پرسد، که منظور هر گونه بیماری زمینه‌ای یا آسیبی است که احیاناً در گذشته به مچ یا دست شما وارد شده و ممکن است در بروز سندرم تونل کارپال دخیل باشند.

معاینه بالینی

پزشک شما معاینه فیزیکی هم انجام می‌دهد تا دست، مچ یا بازوی درگیر شده را ارزیابی کند. معمولاً پزشکان به دنبال نشانه‌هایی مثل ورم، درد حین لمس، یا التهاب در ناحیه مچ دست هستند. همین‌طور بازه حرکتی مچ و انگشتان شما را هم معاینه می‌کنند و قدرت دست و میزان حس در آن را هم ارزیابی می‌نمایند.

آزمون تینل

حین این تست، پزشک ضربات ملایمی ‌روی عصب میانی داخل مچ می‌زند یا به آرامی‌ آن را می‌فشارد تا ببیند آیا حس گزگز یا شُک وارد شدن به انگشتان شما اتفاق می‌افتد یا خیر. نشانه تینل مثبت، یعنی جایی که علائم خودشان را دوباره نشان می‌دهند، می‌تواند مبین وجود فشردگی عصب باشد.

آزمون فالن

در این تست، پزشک از شما می‌خواهد مچ دستتان را خم کنید و آن را در این حالت خم‌شده برای یکی دو دقیقه نگه دارید. اگر حین این کار، گزگز، بی‌حسی، یا درد در انگشتانتان احساس کردید، احتمالاً سندرم تونل کارپال دارید.

آزمون‌های تشخیصی الکتریکی

بررسی‌های هدایت عصبی (NCS) و الکترومیوگرافی (EMG) معمولاً برای تأیید تشخیص سندرم تونل کارپال و ارزیابی شدت آسیب به عصب استفاده می‌شوند. NCS سرعت و قدرت سیگنال‌های الکتریکی را حین عبور از اعصاب می‌سنجد، در حالی که EMG فعالیت الکتریکی عضلات را ارزیابی می‌کند. این آزمون‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا ببیند آیا تأخیری در هدایت عصبی در تونل کارپال وجود دارد یا خیر و میزان درگیری عصب را هم بسنجد.

آزمون‌های تصویربرداری

تصویربرداری اشعه ایکس و یا تکنیک‌های تصویربرداری دیگر خیلی مستقیم در تشخیص سندرم تونل کارپال استفاده نمی‌شوند. اما شاید برای رد کردن تشخیص بیماری‌های دیگری که تظاهر شبیه به سندرم تونل کارپال دارند مثل شکستگی، آرتروز، یا تومور مورد استفاده قرار گیرند.

حین تشخیص سندرم تونل کارپال (CTS)، متخصصین چند تشخیص افتراقی بالقوه را مد نظر قرار می‌دهند. این‌ها در واقع بیماری‌هایی هستند که شاید تظاهراتی مشابه CTS داشته باشند اما نیاز به رویکردهای درمانی متفاوت خواهند داشت.

شایع‌ترین بیماری‌هایی که در تشخیص افتراقی CTS مدنظر قرار می‌گیرند عبارت‌‌اند از:

  • رادیکولوپاتی گردن: بیماری‌ای است که در آن عصب موجود در گردن فشرده یا تحریک شده که باعث درد، بی‌حسی، یا ضعف در فرد می‌شود (در برخی موارد هم این علائم به بازو یا دست فرد سرایت می‌کنند).
  • سندرم خروجی قفسه سینه یا توراسیک اوتلت: این بیماری به فشردگی یا تحریک اعصاب و عروق خونی گذرنده از خروجی قفسه سینه که بین گردن و شانه قرار دارد اشاره می‌کند.
  • نوروپاتی محیطی: بیماری‌ای است که در آن به اعصاب محیطی آسیب وارد شده و می‌تواند باعث علائمی ‌شبیه به CTS بشود.
  • تاندونیت یا تنوسینوویت: یعنی التهاب تاندون‌ها یا غلاف‌های حفاظتی آن‌ها که می‌تواند باعث درد و محدودیت حرکت در ناحیه دچار بیماری شود.
  • آرتروز: یک سری از انواع آرتروز مثل روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) می‌تواند باعث التهاب مفصل و علائمی‌ شبیه به CTS شود.

روش‌های درمانی سندرم تونل کارپال چیست؟

گزینه‌های درمانی برای سندرم تونل کارپال می‌توانند بر حسب شدت علائم و شرایط فرد متفاوت باشند.

در این جا چند رویکرد رایج برای مدیریت سندرم تونل کارپال را بررسی می‌کنیم:

درمان‌های غیرجراحی

آتل بندی مچ دست

پزشکان بستن آتل روی مچ دست را اغلب برای سندرم تونل کارپال درجات 1 و 2 توصیه می‌کنند، مخصوصاً در شب یا حین انجام فعالیت‌هایی که علائم را تشدید می‌کنند. آتل، مچ را در حالت خنثی نگه می‌دارد که خودش به برداشته شدن فشار از روی عصب میانی و کاهش علائمی‌ مثل درد، بی‌حسی و گزگز کمک می‌کند.

اصلاح در سبک زندگی

انجام یک سری اصلاحات در فعالیت‌های روزمره‌تان می‌تواند به کاهش فشار از روی مچ دست و تسکین علائم سندرم تونل کارپال در همه درجات یا گریدهای آن کمک کند. مثال‌های مهم آن عبارت‌اند از استراحت دادن مرتب به دست وقتی که حرکات پرتکرار انجام می‌دهید، انجام ورزش‌هایی برای دست و مچ، استفاده از ابزارها و تجهیزات ارگونومیک، حفظ موقعیت بدنی درست، و پرهیز از فعالیت‌هایی که علائم را تشدید می‌کنند.

از آن جایی که زنان باردار هم ممکن است از سندرم تونل کارپال رنج ببرند، که می‌تواند حین بارداری اتفاق بیفتد، یک سری نکته برای اصلاح در سبک زندگی وجود دارد که در تسکین درد ناشی از سندرم تونل کارپال حین بارداری موثر هستند:

  • انجام یوگا برای افزایش قدرت دست
  • پوشیدن بریس دستی (بند دستی) یا آتل مچ
  • نوشیدن چای بابونه برای کاهش التهاب
  • بستن یک مچ به دست دیگر و ماساژ آن به صورت دوار برای تسکین گرفتگی
  • کشش ملایم مچ‌ها و دست‌ها
  • پرهیز از حرکاتی که دردناک هستند
  • گذاشتن دست‌ها در آب سرد برای تسکین درد

دارودرمانی

داروها معمولاً در همه درجات این سندرم قابل استفاده هستند. پزشکان معمولاً داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند آسپیرین، ایبوپروفن، و مسکن‌های غیر تجویزی دیگر را برای کاهش درد و التهاب در مچ دست تجویز می‌کنند. کورتون‌های خوراکی مثل پردنیزون نیز برای تسکین التهاب و علائم استفاده می‌شوند اما معمولاً پزشک آن‌ها را برای استفاده کوتاه‌مدت تجویز می‌کند چون عوارض جانبی بالقوه‌ای دارند.

فیزیوتراپی

یک فیزیوتراپ می‌تواند ورزش‌های هدفمندی را برای تقویت عضلات دست و مچ، بهبود انعطاف‌پذیری، و ارتقای کلی عملکرد دست در تمام درجات بیماری به شما معرفی کند. شاید هم از تکنیک‌هایی مثل فراصوت یا یون‌رانی استفاده بکند تا به تسکین درد و کاهش التهاب کمک کند.

کاردرمانی

کاردرمانی

کاردرمانی معمولاً به عنوان یک گزینه درمانی محافظه‌کارانه برای موارد خفیف تا متوسط (درجه 1 و درجه 2) استفاده می‌شود. یک کاردرمان می‌تواند به شما کمک کند تا فعالیت‌هایتان را تعدیل کنید. همین‌طور به شما ابزارها و تکنیک‌هایی را پیشنهاد می‌دهد که استرس و تنش روی مچ را به حداقل می‌رسانند. به علاوه، اغلب کاردرمانان درباره ارگونومی ‌صحیح به شما آموزش می‌دهند و به شما کمک می‌کنند تا استراتژی‌هایی را برای پیشگیری از عود علائم توسعه دهید.

درمان PRP

درمان PRP

درمان PRP بیشتر در موارد متوسط و شدید بیماری (درجات 2 و 3) مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این درمان، پزشک خون بیمار را می‌گیرد و بعد پلاکت‌ها را از اجزای خون جدا می‌کند. پلاکت‌ها حاوی مقادیر زیادی عامل رشد هستند؛ این عوامل در واقع پروتئین‌هایی هستند که نقش مهمی ‌در فرآیند ترمیم بافت‌های بدن ایفا می‌کنند. سپس پلاسمای غلیظ غنی از پلاکت به درون ناحیه آسیب‌دیده یعنی در این جا تونل کارپال تزریق می‌شود.

اخیراً یک مطالعه مروری سیستماتیک نشان داده است که PRP برای افرادی که از سندرم تونل کارپال درجه خفیف تا متوسط رنج می‌برند موثر است. البته تزریق PRP به صورت درمان واحد برای بیماران با سندرم تونل کارپال شدید توصیه نمی‌شود.

مداخلات جراحی

اگر درمان‌های غیر جراحی در تسکین علائم موثر نبود یا بیماری بدتر شد، دیگر پزشک احتمالاً جراحی را برای موارد شدید و مقاوم به درمان (درجات 2 و 3) توصیه می‌کند.

رایج ترین نوع جراحی برای سندرم تونل کارپال آزادسازی تونل کارپال نام دارد. در این جراحی، جراح رباط عرضی کارپال را تقسیم می‌کند تا فشار را از روی عصب میانی بردارد. او می‌تواند این کار را از طریق جراحی باز سنتی یا تکنیک‌های آندوسکوپی انجام دهد. این جراحی معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود (یعنی استفاده از کمی ‌آرام‌بخش) و بیمار نیاز نیست تا مثلاً 24 ساعت در بیمارستان بستری شود. خیلی افراد نیاز به جراحی روی هر دو دستشان دارند.

اگرچه هر جراحی‌ای ممکن است عوارض خاص خودش را داشته باشد، اما پزشک شما و تیم جراحی تمام تلاش خود را برای کاهش ریسک جراحی خواهند کرد. شایع‌ترین عوارض جراحی آزادسازی تونل کارپال عبارتند از خونریزی، مشکلات بهبود زخم، تشدید یا آسیب عصبی.

جراحی رهاسازی باز

جراحی آزادسازی باز، رویه سنتی مورد استفاده در اصلاح سندرم تونل کارپال است. در این جراحی، جراح برشی معادل 2 اینچ در مچ دست شما ایجاد کرده و سپس رباط کارپال را می‌شکافد تا تونل کارپال را بزرگ کند. این جراحی معمولاً تحت بی‌حسی موضعی و به صورت سرپایی انجام می‌شود مگر آن که بیماری‌های خاصی وجود داشته باشند.

پزشک جراحی باز را معمولاً در موارد وجود تفاوت‌های آناتومیکی یا پیچیدگی‌هایی در مچ و تونل کارپال در نظر می‌گیرد که تصویرسازی آندوسکوپیک و مانوور روی ناحیه را مشکل می‌سازند.

دلیل دیگر انجام جراحی آزادسازی باز این است که احیاناً بیماری‌ها یا آسیب‌های دیگری در دست یا مچ وجود دارند که نیاز به مداخلات جراحی در کنار آزادسازی تونل کارپال دارند. در واقع، رویکرد جراحی باز مناسب‌تر خواهد بود زیرا دید و دسترسی بیشتری به ساختارهای موجود در ناحیه آسیب دیده فراهم می‌کند.

جراحی آندوسکوپی

جراحی آندوسکوپیک امکان ریکاوری سریع‌تر و ناخوشی پس از عمل کمتری را نسبت به جراحی آزادسازی باز فراهم می‌کند. اما ریسک بروز عوارض و نیاز به جراحی ثانویه نیز در آن بیشتر است. آزادسازی آندوسکوپیک معمولاً برای افرادی در نظر گرفته می‌شود که در مراحل اولیه این سندرم هستند و تا بحال مورد جراحی تونل کارپال قرار نگرفته‌اند. خروجی‌هایی این جراحی کاملاً با جراحی باز قابل مقایسه بوده و البته مزایای رویکردهای کم‌تهاجمی ‌را نیز ارائه می‌دهد.

در این جراحی، جراح یک یا دو برش (هر کدام حدود ½ اینچ) در مچ و کف دست شما ایجاد می‌کند. سپس دوربینی را که به یک لوله متصل است وارد می‌کند، عصب، رباط و تاندون‌ها را روی یک مانیتور مشاهده می‌کند و رباط کارپال (بافتی که مفاصل را کنار هم نگه می‌دارد) را با چاقوی کوچکی که از طریق لوله وارد شده می‌برد.

پس از جراحی، معمولاً رباط‌ها با هم رشد کرده و فضای بیشتری را نسبت به قبل فراهم می‌کنند. علائم شما شاید فوراً بعد از جراحی بهبود پیدا کند اما ریکاوری معمولاً اکثراً به چند ماه زمان احتیاج دارد. شاید دچار عفونت، آسیب به عصب، سفتی و خشکی، و درد در ناحیه اسکار (جای بخیه) شوید. تقریباً همیشه قدرت گرفتن اجسام در فرد کاهش پیدا می‌کند که به مرور زمان بهتر می‌شود. شاید نیاز باشد فعالیت‌های کاریتان را برای چند هفته پس از جراحی تغییر بدهید یا حتی پس از ریکاوری از جراحی مجبور شوید کارتان را هم تغییر دهید.

عوارض عدم درمان به موقع چیست؟

عوارض عدم درمان به موقع چیست؟

اگر این سندرم را درمان نکنید می‌تواند منجر به عوارض مختلفی بشود که به شدت روی کیفیت زندگی‌تان اثر منفی می‌گذارد.

در این جا چند عارضه بالقوه‌ای را که ممکن است به خاطر عدم درمان سندرم تونل کارپال اتفاق بیفتد با هم بررسی می‌کنیم:

فشردگی مزمن عصب میانی می‌تواند باعث آسیب به عصب بشود. علائم سندرم تونل کارپال مثل بی‌حسی، گزگز و ضعف در دست و انگشتان ممکن است در طول زمان تشدید شوند که باعث کاهش توانایی گرفتن اجسام و انجام کارهای ظریف با دست می‌شوند. در موارد شدید، عضله قاعده انگشت شست هم تضعیف می‌شود که باعث می‌شود فرد در گرفتن اجسام با انگشتان اشاره و شست (نیشگون گرفتن) یا به طور کلی گرفتن اجسام با دست مشکل پیدا کند.

اگر این سندرم را درمان نکنید می‌تواند منجر به بی‎‌حسی مزمن و ازدست‌دادن حس در انگشتان خصوصاً انگشت شست، سبابه، میانی، و حلقه شود. همین مسئله می‌تواند حساسیت لمسی را تضعیف کند که در نتیجه آن تشخیص‌دادن اشیای داغ و سرد از هم‌دیگر یا انجام کارهایی که نیاز به لمس دقیق دارند را برای شما دشوار می‌سازد.

با پیشرفت سندرم تونل کارپال، بیمار ممکن است دچار کاهش عملکرد دست بشود. کاهش قدرت گرفتن اجسام، مهارت‌های دستی، و هماهنگی اجزای دست می‌تواند فعالیت‌های روزمره را برای فرد مشکل سازد. کارهایی مثل بستن دکمه لباس، نوشتن، تایپ کردن، یا گرفتن محکم اجسام می‌توانند برای فرد هر روز سخت‌تر بشوند.

عدم درمان سندرم تونل کارپال می‌تواند منجر به درد مزمن در مچ، دست یا ساعد شود. این درد ممکن است مداوم شود و در خواب فرد اخلال ایجاد کند. همین اختلال خواب هم باعث می‌شود فرد خسته شده و حال عمومی‌ خوب و اصطلاحاً قبراقی نداشته باشد.

سندرم تونل کارپال می‌تواند به شدت روی بهره‌وری کاری فرد اثر منفی بگذارد خصوصاً برای افرادی که در شغلشان باید دستشان را مرتب حرکت دهند یا از ابزارهای لرزاننده استفاده کنند. علائم سندرم تونل کارپال می‌تواند توانایی فرد را برای انجام کارآمد وظائف محدود کند و حتی باعث غیبت فرد یا کاهش ساعات کاری وی شود.

خیلی از بیماران مبتلا به سندرم تونل کارپال دچار ناراحتی و درد در طول شب می‌شوند که خودش باعث اختلال خواب می‌گردد. بی‌حسی، گزگز، و حس‌های دردناک در ناحیه آسیب‌دیده دست می‌توانند الگوهای خواب فرد را مختل کرده و باعث خستگی در طول روز شوند.

کاهش کیفیت زندگی

اثر تجمعی عوارض بالا می‌تواند به شدت روی کیفیت زندگی فرد اثر منفی بگذارد. محدودیت در فعالیت‌های روزمره، درد مزمن، و کاهش کارکرد دست همگی می‌توانند منجر به حس ناامیدی، پریشانی روحی، و از دست دادن استقلال فرد شوند.

روش‌های پیشگیری سندروم تونل کارپال چیست؟

روش‌های پیشگیری سندروم تونل کارپال چیست؟

اگرچه بهترین راه مشورت با یک متخصص برای دریافت مشاوره تخصصی است، اما در این جا روش‌های کلی پیشگیری از این سندرم را بررسی می‌کنیم که می‌توانند در کاهش ریسک ابتلا به سندرم تونل کارپال موثر باشند.

حین کار با صفحه‌کلید رایانه یا لپ تاپ، ماوس، و هر وسیله دیگری که با دست آن را نگه می‌دارید سعی کنید موقعیت مچتان را به صورت صاف و خنثی نگه دارید. از خم‌کردن مچ دستتان برای مدت طولانی پرهیز کنید.

اگر کارهای پر تکراری با دستان یا مچتان انجام می‌دهید مثل تایپ کردن یا کارهای مونتاژ، به طور منظم استراحت کنید و دستان و انگشتانتان را بکشید. این کار به کاهش تنش از روی مچ دست و ریکاوری آن‌ها کمک می‌کند.

دقت کنید که میز کاریتان از لحاظ ارگونومی ‌درست باشد. یعنی صفحه کلید و ماوس را در ارتفاع و زاویه‌ای قرار دهید که به مچتان اجازه می‌دهد صاف و ریلکس باشد. از پدهای استراحت مچی و ابزارهای ارگونومی‌ در صورت نیاز استفاده کنید.

انجام تمارین کششی منظم برای بهبود انعطاف‌پذیری دستان، انگشتان، و مچ‌تان و افزایش جریان خون توصیه می‌شود. به علاوه، تمارین تقویتی به پایدارسازی مچ و کاهش شانس آسیب کمک می‌کنند.

اگر وقت زیادی را صرف تایپ‌کردن می‌کنید، حتماً تکنیک‌های صحیح آن را بیاموزید و به کار بگیرید تا تنش روی دست و مچ را به حداقل برسانید. انگشتانتان باید ریلکس باشند، فشار روی دکمه‌های صفحه کلید باید ملایم باشد و در ضمن از اعمال نیروی اضافی روی دکمه‌های صفحه‌کلید خودداری کنید.

وضعیت بدنی نامناسب می‌تواند به ناراحتی‌های مچ و دست منجر شود. با کمر صاف بنشینید، شانه‌هایتان را شل نگه دارید، و سر، گردن و ستون فقرات را هم در راستای مناسبی قرار دهید.

یک سری بیماری‌های خاص مثل آرتروز یا دیابت می‌توانند شانس ابتلا به سندروم تونل کارپال را افزایش دهند. مدیریت درست این بیماری‌ها به کاهش احتمال بروز مشکلات مچ کمک می‌کند.

رژیم غذایی برای پیشگیری یا تسکین سندرم تونل کارپال

رژیم غذایی برای پیشگیری یا تسکین سندرم تونل کارپال

چه غذاهایی بخوریم؟

اضافه کردن برخی از مواد غذایی زیر می‌تواند به کاهش علائم یا حتی پیشگیری از سندرم تونل کارپال کمک کند:

سبزیجاتی که رنگ سبز یا قرمز روشن دارند اغلب حاوی مقادیر زیادی آنتی اکسیدان برای کاهش تورم هستند. سبزیجات با برگ تیره، فلفل‌های قرمز یا زرد، هویج، گوجه‌فرنگی و فلفل دلمه‌ای منابعی غنی از آنتی اکسیدان هستند.

اضافه‌کردن ماهی سالمون یا سایر ماهی‌های چرب سردابی به رژیم غذایی می‌تواند به کاهش علائم سندرم تونل کارپال و التهاب کمک کند. تن ماهی و ساردین غنی از اسیدهای چرب سالم هستند.

آناناس استوایی حاوی آنزیم‌های بروملین است که به کاهش تورم کمک می‌کند. به‌علاوه، نارگیل، گیلاس و بلوبری حاوی مقادیر زیادی آنتی اکسیدان هستند که با التهاب مقابله می‌کنند.

گردو هم مانند یک سری از ماهی‌ها حاوی اسید چرب امگا 3 است که به کاهش تورم کمک می‌کند. دانه چیا یا بذر کتان هم حاوی اسیدهای چرب هستند.

تحقیقات نشان داده است که ویتامین B6 موجود در اسفناج به شدت برای تسکین علائم تونل کارپال موثر است. B6 را البته از طالبی، گل کلم، موز، پرتغال و مرغ هم می‌توانید دریافت کنید.

این ادویه حاوی ماده‌ای به نام کورکومین است که اثرات ضدالتهابی قوی‌ای دارد. اضافه‌کردن زردچوبه به رژیم غذایی‌تان چه به صورت ادویه چه به عنوان مکمل می‌تواند در تسکین درد تونل کارپال موثر باشد.

از چه غذاهایی پرهیز کنیم؟

یک سری غذاها اصطلاحاً پیش التهابی هستند و می‌توانند در درد تونل کارپال دخیل باشند:

  • نمک، احتباس مایعات را افزایش داده و تورم را تشدید می‌کند که خودش می‌تواند باعث افزایش درد شود.
  • الکل تورم را افزایش و اثربخشی ویتامین‌های گروه B را که برای ترمیم بافت‌ها ضروری هستند کاهش می‌دهد.
  • شکر پف‌کردگی و تورم را افزایش داده و باعث مشکلات متابولیک می‌شود.
  • غلات و گلوتن ممکن است به التهاب دامن بزنند.
  • غذاهای فرآوری‌شده پیش‌التهابی هستند و به طور کلی برای سلامتی شما ضرر دارند.

مکمل‌های تغذیه‌ای

تا جای ممکن، سعی کنید ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها را از غذاهای کامل تازه دریافت کنید. اما به هر حال مکمل‌یاری ویتامین B6 و اسیدهای چرب امگا 3 می‌تواند به کاهش التهاب و درد تونل کارپال کمک کند.

جمع بندی

در کل، سندرم تونل کارپال بیماری شایعی است که افراد بیشماری را درگیر می‌کند و باعث احساس ناراحتی و محدودیت در توانایی‌های فیزیکی برای انجام کارهای روزانه فرد می‌شود. اما خوش‌بختانه با پیشرفت‌های درمان‌های پزشکی خصوصاً درمان‌های PRP امید زیادی به تسکین و رفع علائم این بیماری وجود دارد. کلینیک ما در ارائه درمان‌های پیشرفته سندرم تونل کارپال تخصص ویژه‌ای دارد که درمان PRP یکی از این گزینه‌هاست. تیم متخصص حرفه‌ای ما همواره در تلاش بوده تا بالاترین کیفیت درمان را ارائه دهد و به بیماران کمک کند تا برای مدت‌ها دیگر علائم اذیت‌کننده این سندرم را تجربه نکنند.

سوالات رایج

به کمک درمان، درد معمولاً بهبود می‌یابد و آسیب ماندگار به دست یا مچتان وارد نمی‌شود.

سندرم تونل کارپال و کمبود ویتامین D دو وضعیتی هستند که باعث درد مزمن شده و در نتیجه با مسائل روان‌شناختی هم در ارتباط هستند.

از هر گونه فعالیت ورزشی بعد از تزریق PRP باید برای حداقل دو هفته پرهیز کنید. دلیلش این است که می‌تواند روی اثربخشی تزریق اثر منفی گذاشته و حتی باعث بروز عوارض شود.

افرادی که احتمالاً PRP برایشان مناسب نیست عبارت‌اند از: سابقه داشتن سرطان فعال، بیماری‌های خونی مثل کم‌خونی شدید یا سرطان خون و عفونت در ناحیه تحت درمان.

این عمل معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام‌شده و حدوداً 20 دقیقه طول می‌کشد.

ریکاوری بعد از جراحی تونل کارپال زمان‌بر است و می‌تواند از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد.

کمتر از 1 درصد از بیماران عوارض اساسی بعد از عمل تجربه می‌کنند.

سندرم تونل کارپال به ندرت بعد از جراحی عود می‌کند.

پس از جراحی تونل کارپال، بیماران می‌توانند از ناحیه جراحی‌شده دست با حداقل ریسک استفاده کنند به شرط آن که بخیه جراحی بهبود یافته باشد. استفاده از دست ممکن است باعث درد شود اما عوارض بلندمدتی ایجاد نمی‌کند.

در اکثر موارد جراحی‌های کم‌تهاجمی‌ مچ که توسط تیم ما انجام می‌شود در درمان دائمی‌ سندرم تونل کارپال موثر هستند.

آزمون سرعت هدایت عصبی یکی از مطمئن‌ترین روش‌ها برای تشخیص سندرم تونل کارپال است.

آزمون الکترومیوگرافی سیگنال‌های الکتریکی‌ای را بررسی می‌کند که عضلاتتان حین استراحت و تولید می‌کنند. بررسی هدایت عصبی سرعت و درستی حرکت سیگنال‌های الکتریکی بدن را در اعصاب می‌سنجد.

بله، سندرم تونل کارپال می‌تواند هر دو دست را همزمان تحت تاثیر قرار دهد یا اول در یکی از دستان شروع شود و بعداً دست دیگر را درگیر کند. اما شدت علائم و زمان درگیری می‌توانند متفاوت باشند.

اگرچه سندرم تونل کارپال بیشتر در بالغین به چشم می‌خورد اما در کودکان و نوجوانان هم می‌تواند اتفاق بیفتد خصوصاً اگر آن‌ها حرکات پرتکرار مچ یا فعالیت‌هایی انجام می‌دهند که روی مچ فشار وارد می‌کند.

عموماً انگشت شست، سبابه، میانی و حلقه قسمت‌هایی هستند که در سندرم تونل کارپال درگیر می‌شوند. اما درد می‌تواند به آرنجتان هم بزند – و شاید حتی کاملاً به شانه و گردنتان هم سرایت کند.

سندرم تونل کارپال اغلب به خاطر علائم مشترکش با بیماری‌های مثل آرتروز، تاندونیت مچ، آسیب فشاری مکرر (RSI) و سندرم خروجی قفسه سینه اشتباه تشخیص داده می‌شود.

دکتر حمیده دهقانی
دکتر حمیده دهقانی

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی و نوار عصب - عضله

-فارغ التحصیل پزشک عمومی سال ۹۲ از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و ورودی تخصص طب فیزیکی و توانبخشی سال ۹۴
-فارغ التحصیل تخصص در سال ۹۷ از دانشگاه علوم پزشکی ارتش

بیشتر بدانید
دکتر حمیده دهقانی
دکتر حمیده دهقانی

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی و نوار عصب - عضله

-فارغ التحصیل پزشک عمومی سال ۹۲ از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و ورودی تخصص طب فیزیکی و توانبخشی سال ۹۴
-فارغ التحصیل تخصص در سال ۹۷ از دانشگاه علوم پزشکی ارتش

بیشتر بدانید

مقالات مرتبط

مقالات

هایتون تراپی چیست؟

هایتون تراپی جهشی جدید در زمینه الکتروتراپی است. روش‌های متداول الکتروتراپی، اعصاب و ماهیچه‌ها را تحریک می‌کنند. هدف اصلی هایتون تراپی تاثیر متمرکز بر روی متابولیسم

مطالعه »
تماس با کلینیک